Скрыпач, камсамольскі лідар і «залаты фонд» нацыі: Алесь Бажко

У кастрычніку нарадзіўся выдатны беларускі пісьменнік, паэт, публіцыст, заслужаны работнік культуры БССР Алесь (Аляксандр Цімафеевіч) Бажко. Яго жыццёвы шлях – гэта сапраўдны раман, у якім перапляліся тонкае адчуванне музыкі, суровыя выпрабаванні вайны, кіраўніцкі талент і бязмежная адданасць роднай зямлі. Асаблівая, цёплая старонка ў гэтым лёсе назаўжды звязана з Дзятлаўшчынай.

Нарадзіўся Алесь Бажко ў 1918 годзе ў вёсцы Даўгінава ў сялянскай сям’і. З дзяцінства хлопец быў надзелены незвычайным музычным талентам. Ён вучыўся ў Навагрудскім музычным інстытуце па класе скрыпкі, а затым – у Варшаўскай кансерваторыі. Юнак марыў стаць скрыпачом-віртуозам, але яго планы, як і лёсы мільёнаў іншых, зрушыла Другая сусветная вайна.

Прайшоўшы праз пекла фронту і атрымаўшы цяжкае раненне пад Ельняй, Алесь Цімафеевіч не зламаўся. Пасля лячэння і працы на абаронным будаўніцтве, дзе ён удзельнічаў нават у стварэнні першых фарміраванняў Войска Польскага, лёс закінуў яго на Навагрудчыну і Дзятлаўшчыну.

Дзятлаўскі райкам камсамола

Менавіта тут, у няпростыя пасляваенныя гады, пачынаўся яго шлях на кіраўніцкіх пасадах. У 1945-1946 гадах Алесь Бажко працаваў першым сакратаром Дзятлаўскага райкама камсамола. Уявіце сабе Дзятлаўшчыну 1945 года: разбураная гаспадарка, галеча, але ў той жа час – шалёная энергія адраджэння і моладзь, якая хоча будаваць новае жыццё. Менавіта такім лідарам, здольным запаліць сэрцы і павесці за сабой, стаў малады Бажко. Яго арганізатарскі талент, набыты ў сценах дзятлаўскага райкама, спатрэбіцца яму потым на працягу ўсяго жыцця – ад рэдакцый газет да кіраўніцтва галоўнымі культурнымі ўстановамі рэспублікі.

З Дзятлаўшчыны Алесь Бажко пайшоў у вялікую журналістыку і літаратуру, але ўсё жыццё заставаўся верны сваім вытокам. У яго творах ажывае рэальны вясковы побыт, паэтызуецца працавіты сялянскі лад жыцця, гучыць шчырая любоў да беларускай прыроды. Яго аповесці “Перад вераснем”, “Позняе ворыва”, “Лясныя крушні” і паэмы сталі сапраўдным адкрыццём для чытачоў. Ён не проста пісаў пра вёску – ён дыхаў ёй, пераносячы на паперу той каларыт, які ўбачыў і адчуў у дзяцінстве і маладосці.

Ад Дзятлава да музея Купалы

Дзятлаўская школа жыцця і камсамольская загартоўка дазволілі Алесю Цімафеевічу дасягнуць самых вяршынь у сферы культуры Беларусі. Ён узначальваў рэдакцыі выдавецтва “Беларусь”, быў намеснікам галоўнага рэдактара газеты “Літаратура і мастацтва”, працаваў у Міністэрстве культуры БССР.

Але вяршыняй яго кар’еры стала кіраўніцтва Літаратурным музеем Янкі Купалы (1973-1977 гг.). Чалавек, які калісьці арганізоўваў моладзь Дзятлаўскага раёна на аднаўленне мірных будняў, цяпер бярог духоўную спадчыну нацыі, захоўваючы памяць пра класіка беларускай літаратуры. У 1977 годзе яму было прысвоена ганаровае званне “Заслужаны работнік культуры БССР”.

Пакінуць след

Алесь Бажко скончыў свой зямны шлях у 2013 годзе на 94-м годзе жыцця, пакінуўшы пасля сябе багатую літаратурную спадчыну, шматлікія ўзнагароды (сярод якіх ордэн Айчыннай вайны II ступені) і галоўнае – памяць.

Для Дзятлаўскага дзяржаўнага гісторыка-краязнаўчага музея імя Алеся Бажко – гэта не проста радок у энцыклапедыі. Гэта жывая сувязь эпох, яскравы прыклад таго, як на нашай дзятлаўскай зямлі закаляліся характары і выхоўваліся асобы, якія потым станавіліся “залатым фондам” усёй беларускай нацыі. Успамінаючы сёння першага сакратара Дзятлаўскага райкама камсамола, заслужанага работніка культуры і выдатнага паэта, мы з гонарам кажам: ён быў нашым земляком, які праславіў родны край на ўсю рэспубліку.

Дзятлаўскі гісторыка-краязнаўчы музей

Подписывайтесь на телеграм-канал «Дятлово ОНЛАЙН» по короткой ссылке @gazeta_peramoga