Цукровы дыябет: хто ў групе рызыкі?

14 лістапада — сусветны дзень барацьбы супраць цукровага дыябету. Кожны адзінаццаты ў свеце хварэе на цукровы дыябет. У нашай краіне колькасць такіх хворых таксама расце.
Для выяўлення рызыкі наступлення захворвання прымяняецца спецыяльная анкета-апытальнік, а таксама аналіз крыві на глюкозу і спецыяльны аналіз на глікіраваны гемаглабін.
У групе рызыкі па развіцці дыябету знаходзяцца:
мужчыны з аб’ёмам таліі больш за 94 см і жанчыны з таліяй больш за 80 см;
тыя, у каго індэкс масы цела перавышае 28 кг/кв.м., а ўзрост — больш за 40 гадоў;
тыя, хто мала рухаецца і не праходзіць на працягу тыдня хаця б 150 хвілін;
тыя, хто няправільна харчуецца;
курэнне і спажыванне алкаголю — дадатковы фактар рызыкі.
Значэнне будуць мець павышаны артэрыяльны ціск, высокі ўзровень халестэрыну, а таксама наяўнасць цукровага дыябету ў сваякоў.
Асаблівая асцярожнымі трэба быць і людзям з іншымі хранічнымі захворваннямі, напрыклад, з панкрэатытам, эндакрыннай паталогіяй.
Калі дыягназ пастаўлены, самае важнае — як мага хутчэй прыступіць да выканання рэкамендацый доктара, каб не прапусціць час пачатку лячэння.
Лячыць захворванне так, як прадпісаў доктар, значыць, прадухіляць і адтэрміноўваць наступленне ўскладненняў. Пры дыябеце другога тыпу без здаровага ладу жыцця і адпаведнага лячэння істотна павялічваецца рызыка інфаркту міякарда, інсульту, дыябетычнай нефрапатыі, гангрэны і ампутацыі ніжніх канечнасцяў.
Цукровы дыябет першага тыпу развіваецца як у дзяцей, так і ў падлеткаў. Першы пік прыпадае на 5-6 гадоў, другі — на час палавога выспявання.
На развіццё захворвання будзе ўплываць не толькі генетыка. Устаноўлена каля 40 генетычных локусаў, якія спрыяюць развіццю цукровага дыябету. Паўплываць могуць і шматлікія знешнія моманты. Напрыклад, увядзенне ранняга, да 4 месяцаў, прыкорму, ужыванне кашаў на аснове глютэну, малочных сумесяў, дысбаланс вітамінаў, а таксама перанесеныя энтэравірусныя інфекцыі, пастаяннае ўздзеянне вялікай колькасці хімічных злучэнняў.
Захворванне ў дзяцей таксама здольнае прыводзіць да ўскладненняў, звязаных з пашкоджаннем сасудаў на вочы, печань, сардэчна-сасудзістую сістэму. Колькасць ускладненняў за апошнія гады знізілася дзякуючы даступнасці, у тым ліку на абласным узроўні, амбулаторных і стацыянарных школ навучання бацькоў.
І. ГУСЕВА,
доктар-эндакрынолаг Дзятлаўскай ЦРБ